Zapach z pralki to drugi po awarii silnika powód, dla którego ludzie wymieniają sprawne urządzenie na nowe, choć w 90 procentach przypadków wystarczy 60-minutowy zabieg z octem lub kwaskiem cytrynowym za 5 zł. Pleśń i bakterie rozwijają się w czterech miejscach pralki, gumowa uszczelka drzwiczek, szuflada na detergenty, filtr pompy, oraz wewnętrzny przewód do dozownika. Czyszczenie każdego z tych miejsc osobno plus pranie pustej pralki w 90 stopniach raz na 2 do 3 miesięcy eliminuje zapach trwale. Tu pokazujemy kompletną procedurę, harmonogram konserwacji, oraz powtarzane błędy które powodują, że zapach wraca.
Pierwsza zasada, nie maskuj zapachu. Nawiewy chemiczne typu „odświeżacz do pralki” tylko nakładają nowy aromat na stary problem. Trzeba dotrzeć do źródła, biologicznej pleśni rozwijającej się w wilgotnym pojeniu w uszczelce i przewodach.
Cztery miejsca w pralce gdzie rośnie pleśń
Każda pralka ma cztery strefy szczególnie podatne na rozwój pleśni i bakterii. Każda wymaga osobnej procedury czyszczenia, bo standardowe pranie ich nie czyści.
Gumowa uszczelka drzwiczek, główny winowajca. Zostają w niej resztki wody po każdym praniu, plus kawałki tkanin, włosy, włókna. To idealna pożywka dla pleśni czarnej (Stachybotrys) i innych grzybów. Pleśń widoczna jako szare lub czarne plamy na gumie.
Szuflada na detergenty, druga w hierarchii. Resztki proszku i zmiękczacza tworzą śliską warstwę, w której rosną bakterie. Szuflada często ma wewnętrzne kanały, których nie widać i które nigdy nie są czyszczone.
Filtr pompy, w dolnej części pralki, najczęściej za małym panelem. Zbierają się tu monety, gumki, fragmenty pościeli. Po roku zaniedbania, filtr ma swoją własną mikroekosystem.
Bęben i przewody wewnętrzne, niewidoczne. Resztki detergentów osadzają się jako kamień w przewodach. Z czasem powstaje śmierdząca warstwa.
Wszystkie cztery wymagają regularnej konserwacji. Sprzątasz jedną, zapach może zostać, jeśli pleśń jest w innym miejscu.
Czyszczenie uszczelki drzwiczek, najważniejszy krok
Uszczelka drzwiczek to gumowy pierścień, do którego dolne fałdy. To w tych fałdach gromadzi się wilgoć i pleśń.
Po każdym praniu, przetrzyj uszczelkę suchą ścierką. Szczególnie dolny zakręt, gdzie woda zostaje najdłużej.
Raz w tygodniu, dokładne mycie. Roztwór ciepłej wody z octem 1 do 1 lub roztwór wody z mocnym odtłuszczaczem (Cif, 10-20 zł). Ścierka z mikrofibry, dotykaj wszystkie fałdy i zakręty.
Raz na miesiąc lub jak widzisz czarne plamy pleśni, działanie agresywne. Roztwór wody z preparatem do dezynfekcji (Domestos rozcieńczony 1 do 4 z wodą, Sagrotan, 15-30 zł). Spryskaj uszczelkę, zostaw 15 do 20 minut, wytrzyj suchą ścierką.
Mocna pleśń (czarne plamy które nie schodzą), woda utleniona z apteki 3 procent (10-15 zł). Nakładaj przez bawełnianą ścierkę, zostaw 30 minut, zmiataj. Plus, pasta z sody oczyszczonej z wodą (gęstość pasty do zębów), nakładaj na plamy, zostaw na noc, zmiataj rano.
Po wszystkim, zostaw drzwiczki uchylone przez 2 do 4 godziny. Powietrze dostanie się do uszczelki, suchnie do końca.
Czyszczenie szuflady na detergenty
Szufladę najpierw wyciągasz z pralki. W większości modeli, w pełni wciśniesz szufladę plus naciskasz mały przycisk lub dźwignię (zwykle pod szufladą, sprawdź instrukcję). Szuflada wysuwa się całkiem.
Mycie w kuchennym zlewie, ciepła woda z mocnym odtłuszczaczem. Szczoteczka do zębów to najlepsze narzędzie do dolnych zakamarków szuflady, gdzie kanaliki na zmiękczacz są wąskie.
Kanalik zmiękczacza najczęściej zatkany. Wprowadź szczoteczkę, przeczyść mechanicznie. Resztki zmiękczacza tworzą śliską warstwę gęstą jak żel.
Bardzo zatkana szuflada, namocz w wodzie z odrobiną kwasu cytrynowego (4 łyżki na pół litra wody) na 30 do 60 minut. Kwas rozkłada osad.
Sprawdź wnęka w pralce, gdzie szuflada się wsuwa. Tam też zbiera się osad. Szczoteczka, ciepła woda z mydłem.
Po wyschnięciu szuflady, wsuń z powrotem. Działanie raz na miesiąc utrzymuje czystość.
Czyszczenie filtra pompy
Filtr pompy to małe okno w dolnej części pralki, czasem za małym panelem (klapka). Większość Polaków nigdy go nie czyściła. Tymczasem zatkany filtr to wolniejsze pranie, ryzyko awarii pompy, oraz dodatkowy zapach.
Procedura:
1. Podłóż ściereczki i miskę pod filtr (woda wyleje się gdy go otworzy).
2. Otwórz klapkę lub mały panel.
3. Wykręć filtr przeciwnie do zegara (jak nakrętka).
4. Wyjmij wszystko co w nim utknęło, monety, fragmenty pościeli, gumki, włosy.
5. Wypłucz filtr pod kranem, ciepła woda z mydłem szarym lub odrobiną octu.
6. Sprawdź wnęka filtra, czy nie zbiera się tam osad. Wytrzyj ścierką.
7. Wkręć filtr z powrotem, zamknij panel.
Częstotliwość, raz na 3 do 6 miesięcy. Jeśli pierzesz dużo (rodzina z dziećmi), nawet co 2 miesiące.
Mit, „filtr pralki nie wymaga konserwacji”. Nieprawda. Większość producentów nawet zaleca w instrukcji czyszczenie co 6 miesięcy, ale nikt instrukcji nie czyta.
Pranie pustej pralki w 90 stopniach, gruntowne czyszczenie
Po wyczyszczeniu uszczelki, szuflady i filtra, dorzucasz finishing touch. Pranie pustej pralki w wysokiej temperaturze z dodatkiem środka czyszczącego.
Pięć opcji środka, każda działa, wybierasz preferowany.
Ocet spożywczy, 200 do 500 ml wlej bezpośrednio do bębna pralki lub do szuflady. Program standardowy 90 stopni, bez prania. Ocet rozkłada osad detergentów i mineralny kamień. Cena, 10-15 zł za litr. Plus, wietrzy zapach po praniu.
Minus octu, charakterystyczny zapach. Po cyklu pralka pachnie octowo przez kilka godzin, ale po wyschnięciu zapach znika.
Soda oczyszczona, 1 szklanka (200 g) do szuflady na detergenty. Program 90 stopni bez prania. Soda neutralizuje zapach i delikatnie odtłuszcza. Cena, 3-8 zł za kilogram.
Kwasek cytrynowy, 4 do 5 łyżek do szuflady. Program 90 stopni. Kwasek skutecznie usuwa kamień (zwłaszcza w obszarach z twardą wodą). Cena, 4-8 zł za 100 g, wystarcza na kilka prań.
Tabletki do zmywarki, 2 sztuki bezpośrednio do bębna. Program 90 stopni. Działa zaskakująco dobrze, bo tabletki zawierają enzymy i odtłuszczacze. Cena tabletek, ale używasz tych z normalnego zakupu do zmywarki.
Dedykowane środki do czyszczenia pralek (Calgon, Calzone, Domos, 5-25 zł za saszetkę). Wygodne, ale droższe. Skuteczność porównywalna z octem lub kwaskiem cytrynowym.
Wybór między octem a kwaskiem cytrynowym, ocet do walki z zapachem i lekkim osadem, kwasek do walki z kamieniem i twardą wodą. Można na zmianę.
Częstotliwość, raz na 2 do 3 miesiące. Jeśli pralka ma silny zapach, robisz wstępnie a potem ponownie za miesiąc.
Najczęstsze przyczyny zapachu, dlaczego wraca
Czyszczenie pralki to nie jednorazowy zabieg. Jeśli powracają warunki sprzyjające pleśni, problem wraca w 4 do 8 tygodni.
Pierwsza przyczyna, zamykanie pralki po praniu. Wilgoć z bębna parowa, nie ma gdzie ujść, na uszczelce kondensują się kropelki, w 24 godziny pojawia się pleśń.
Rozwiązanie, po każdym praniu wytrzyj uszczelkę i zostaw drzwiczki uchylone. Także szufladę na detergenty zostaw lekko otwartą.
Druga przyczyna, za dużo detergentu. Resztkowy proszek lub płyn zostają w bębnie i szufladzie, tworząc warstwę dla pleśni.
Rozwiązanie, dawkuj według instrukcji. Większość ludzi używa dwukrotnie więcej proszku niż jest potrzebne. Zwłaszcza proszków koncentratów (Persil Lavender, Ariel All in One), 1 dawka starczy na zwykłe pranie 5 kg.
Trzecia przyczyna, mokra pościel zostawiana w bębnie na dłużej niż 30 minut po praniu. Wilgoć w bębnie i zamknięty silnik, pleśń wbija się w pościel i w pralkę.
Rozwiązanie, wieszać natychmiast po cyklu. Jeśli zapomniałeś, ponowne krótkie pranie (program szybki 30 minut, bez detergentu) z dodatkiem 100 ml octu eliminuje zapach pleśni z pościeli.
Czwarta przyczyna, brak prania w 90 stopniach. Pralka praktycznie nigdy nie prana w wysokiej temperaturze (większość prań to 30 do 40 stopni dla kolorów) akumuluje bakterie, które żyją w niskich temperaturach.
Rozwiązanie, raz na 2 do 3 miesiące pranie pustej pralki w 90 stopniach z octem lub kwaskiem. Plus, raz na miesiąc wprzęta ręczników w 60 stopniach.
Piąta przyczyna, twarda woda w miejscowości. Twarda woda powoduje, że kamień osadza się w przewodach, plus reaguje z detergentami tworząc dodatkowe osady. Większość Polski ma średnio twardą wodę, ale Dolny Śląsk (Wrocław), Górny Śląsk, Mazowsze, Małopolska mają twardą lub bardzo twardą.
Rozwiązanie, kwasek cytrynowy raz w miesiącu (4-5 łyżek, program 90 stopni). Alternatywa, sól zmiękczająca do pralki (np. dodatek Calgon, 15-30 zł na miesiąc).
| Miejsce | Częstotliwość | Środek | Czas |
|---|---|---|---|
| Uszczelka drzwiczek | Po każdym praniu wytrzeć, raz w tygodniu wymyć | Ocet 1:1, woda utleniona na pleśń | 5 minut tygodniowo |
| Szuflada na detergenty | Raz w miesiącu | Ciepła woda + szczoteczka + odtłuszczacz | 10-15 minut |
| Filtr pompy | Raz na 3-6 miesięcy | Ciepła woda + mydło | 15-30 minut |
| Bęben + przewody | Raz na 2-3 miesiące | Pusta pralka 90°C + ocet 200-500 ml | Cykl 1,5-2 godzin |
| Walka z kamieniem | Raz w miesiącu w twardej wodzie | Kwasek cytrynowy 4-5 łyżek + 90°C | Cykl 1,5-2 godzin |
| Po pleśni z bębna | Jednorazowo, potem profilaktyka | Tabletki do zmywarki + 90°C | Cykl plus wietrzenie |
Jak zachować pralkę bez zapachu długoterminowo
Pięcio-krokowa rutyna miesięczna eliminuje 95 procent zapachu z pralki.
Codziennie, po każdym praniu, wytrzyj uszczelkę suchą ścierką (10 sekund), zostaw drzwiczki uchylone, zostaw szufladę na detergenty lekko otwartą. Wieszać pościel natychmiast po cyklu, nie zostawiać na godzin.
Tygodniowo, dokładne mycie uszczelki z octem rozcieńczonym.
Miesięcznie, mycie szuflady na detergenty z odtłuszczaczem. Plus pranie ręczników w 60 stopniach z dodatkiem 1 szklanki octu lub 4 łyżek sody.
Co 3 miesiące, pranie pustej pralki w 90 stopniach z octem lub kwaskiem cytrynowym. Plus czyszczenie filtra pompy.
Co rok, profesjonalna konserwacja (jeśli pralka starsza niż 5 lat lub problemy z mechaniką). Serwisant czyści przewody wewnętrzne plus sprawdza pompę i ułożyska, 150-400 zł.
Dawkowanie detergentów według instrukcji producenta, nie więcej. Twardość wody w okolicy sprawdzona w wodociągach.
Specjalne sytuacje, zapach po pleśni z pościeli
Czasem zapach pleśni nie pochodzi z pralki, tylko z pościeli, która była zbyt długo wilgotna. To trafia do pralki przy pierwszym praniu i pralka „pachnie” choć nie jest jej winą.
Rozwiązanie, ponowne pranie pościeli z dodatkiem octu (1 szklanka do szuflady na zmiękczacz) lub sody (4 łyżki do bębna razem z pościelą). Program 60 stopni dla bawełny, 40 dla syntetyków. Po cyklu suszenie natychmiast.
Zapach po pleśni z butów, dywanów, kanapy, też może przedostać się do pralki przez czyste pranie. Profilaktyka, wyizolować źródło i traktować osobno.
Zapach po dziecięcych wymiocinach lub innych incydentach, mocna sól z 1 łyżką sody w bębnie razem z brudną pościelą, plus 1 szklanka octu do szuflady na zmiękczacz, program 60 stopni. Po cyklu sprawdź zapach.
Kiedy zapach nie schodzi, czas na serwis
Jeśli wykonałeś wszystkie zabiegi (uszczelka, szuflada, filtr, pranie 90 stopni) i zapach wraca w ciągu tygodni, problem może być głębszy.
Najczęściej, pleśń w przewodzie wewnętrznym między pompą a bębnem. Sam się nie czyści, wymaga interwencji serwisowej.
Druga możliwość, uszkodzona uszczelka drzwiczek z pleśnią wewnątrz konstrukcji. Wymiana uszczelki, 100-300 zł za część plus 100-200 zł robocizny.
Trzecia możliwość, pleśń w izolacji obudowy pralki (rzadkie, ale zdarza się przy starych pralkach z dużą wilgocią). Tu czasem ekonomicznie lepiej kupić nową pralkę.
Serwis lokalny, 150 do 400 zł za przegląd plus naprawę. Nowa pralka standardowej klasy, 1500 do 3500 zł.
Jeśli planujesz wymianę pralki, sprawdź łazienkę pod kątem aktualnej pojemności i wymiarów, sprawdź nasz przewodnik o meblach łazienkowych na wymiar jeśli rozważasz remont lub jak prać koc dla informacji o programach i temperaturach do tkanin.
Najczęściej zadawane pytania
Co wlać do pralki na zapach, ocet czy kwasek cytrynowy?
Oba działają, ale różnią się specjalizacją. Ocet (200-500 ml do bębna lub szuflady, program 90 stopni) najlepszy na zapach i lekki osad detergentów. Kwasek cytrynowy (4-5 łyżek do szuflady, 90 stopni) najlepszy na kamień, zwłaszcza w twardej wodzie. Można robić na zmianę. Alternatywy, soda oczyszczona (1 szklanka), tabletki do zmywarki (2 sztuki), dedykowane środki Calgon, Domos (5-25 zł). Cykl pralki bez prania 1,5-2 godziny.
Jak wyczyścić gumową uszczelkę z czarnej pleśni?
Po każdym praniu wytrzyj uszczelkę suchą ścierką. Raz w tygodniu wymyj wodą z octem 1 do 1. Na czarne plamy pleśni, woda utleniona 3 procent z apteki (10-15 zł) przez bawełnianą ścierkę na 30 minut, zmiataj. Plus pasta sody oczyszczonej z wodą (gęstość pasty do zębów) na noc, zmiataj rano. Po wszystkim zostaw drzwiczki uchylone 2-4 godziny do wyschnięcia. Powtarzaj co tydzień profilaktycznie.
Jak często czyścić filtr pralki?
Raz na 3 do 6 miesięcy. Rodzina z dziećmi pierze dużo, raz na 2 miesiące. Filtr w dolnej części pralki za małym panelem (klapka). Procedura, podłóż ściereczki i miskę (woda wyleje się), wykręć filtr przeciwnie do zegara, wyjmij monety, gumki, fragmenty pościeli, włosy. Wypłucz pod kranem ciepłą wodą z mydłem. Sprawdź wnęka filtra. Wkręć z powrotem. Zatkany filtr to wolniejsze pranie i ryzyko awarii pompy.
Dlaczego pralka znowu pachnie po miesiącu od czyszczenia?
Pięć najczęstszych przyczyn. Pierwsza, zamykanie pralki po praniu (drzwiczki muszą być uchylone). Druga, za dużo detergentu (większość ludzi używa dwukrotnie więcej niż potrzeba, koncentraty 1 dawka starczy). Trzecia, mokra pościel zostawiana dłużej niż 30 minut. Czwarta, brak prania w 90 stopniach raz na 2-3 miesiące. Piąta, twarda woda z osadem kamienia (kwasek cytrynowy raz w miesiącu).
Czy tabletki do zmywarki działają do czyszczenia pralki?
Tak, działają zaskakująco dobrze. 2 tabletki bezpośrednio do bębna pralki, program 90 stopni bez prania. Cykl 1,5-2 godziny. Tabletki zawierają enzymy odtłuszczające i bielące, które działają na osady w przewodach i bębnie. Cena zerowa (używasz tych, które masz do zmywarki). Skuteczność porównywalna z octem czy kwaskiem cytrynowym. Raz na 2-3 miesiące jako alternatywa dla octu.
Jak prać pościel po pleśni żeby nie zostawić zapachu w pralce?
Mocna pleśniowa pościel, namocz wstępnie w wannie z ciepłą wodą i 1 szklanką octu plus 4 łyżkami sody na 2 do 4 godziny. Następnie pranie w pralce, dodaj 1 szklankę octu do szuflady na zmiękczacz plus 4 łyżki sody do bębna razem z pościelą. Program 60 stopni dla bawełny, 40 dla syntetyków. Po cyklu suszenie natychmiast. Następne pranie pustej pralki w 90 stopniach z octem zapobiega utrwalenie zapachu pleśni w pralce.